• De Rotonde
  • De Rotonde
  • De Rotonde
  • De Rotonde
  • De Rotonde
  • De Rotonde

Duik mee in de (zwem)geschiedenis van Enspijk en Deil (Deel 1)

ENSPIJK Camping De Rotonde in Enspijk viert dit jaar dat het bedrijf 45 jaar in handen is van de familie Boskaljon. Maar de camping bestaat al 55 jaar, het was in de jaren zestig een van de eerste grote "recreatiecentra" in Nederland, dankzij de vooruitziende blik van toenmalig burgemeester mr. G. J. Kolff. Onder meer aan de hand van bewaard gebleven (persoonlijke) verslagen van de burgemeester en krantenknipsels over het ontstaan van De Rotonde duikt Nieuwsblad Geldermalsen komende weken in de geschiedenis van het kamperen in Nederland én de Betuwe.

1950

Je kunt het je bijna niet meer voorstellen, maar vakantie dat was in de jaren vijftig voor veel mensen één dagje erop uit. Naar de speeltuin, de dierentuin of logeren bij familie. Auto's waren er nog nauwelijks, dus ging men fietsend of wandelend op pad. In 1950 ging slechts 18% van de Nederlanders 1x per jaar op vakantie. En vakantie, dat waren volgens het CBS ook korte verblijven van één tot drie nachten!

1960

Dankzij de toegenomen welvaart in de jaren zestig, kregen gezinnen meer geld en konden ze zich wat langere vakanties veroorloven. De werkweek stopte vrijdag aan het einde van de middag, waar men eerder nog tot zaterdagmiddag 12 uur doorwerkte. Steeds meer mensen konden zich een auto veroorloven. Op zondag gingen veel mensen "toeren", een tochtje maken met de auto. De Betuwe was een populaire bestemming. Niet te ver weg en toch lekker landelijk voor "mensen uit de grote stad". In 1960 ging 30% van de Nederlanders met vakantie, in 1970 50%. Om een idee te geven: in 2012 is het percentage vakantiegangers opgelopen tot 80% (waarvan 75% dat jaar minstens 1x naar het buitenland ging).

Het ontstaan van zwembad en camping De Rotonde

In Deil begon wegenbouwer P.C. Zanen in 1938 met de zandafgraving voor Rijksweg 26, de voorloper van de huidige snelweg A2. Er ontstond een waterplas van 1 hectare, die de put van Zanen werd genoemd. Toen in de jaren vijftig de Rijksweg van tweebaans veranderde in vierbaans, werd de waterplas vergroot tot 3 hectare. Nadat de werkzaamheden klaar waren, wilde de firma Zanen de gemeente Deil een geschenk aanbieden. Burgemeester Kolff had een goed idee. Hij stelde voor (citaat uit zijn persoonlijk verslag): ,,U draagt de zandput met omliggende terreinen om niet over aan de gemeente Deil en bij het afwerken van de oevers maakt u op aanwijzingen van de gemeente op een bepaalde plaats gratis een aflopend talud waarop een zwembad kan worden aangelegd."

En aldus geschiedde.

Sportbeoefening

Bij dit project werd nog helemáál niet gedacht aan een recreatie-oord van regionale of landelijke betekenis. De opzet was: voorzieningen te maken voor sportbeoefening door de inwoners van de gemeente Deil.

Er werd een voetbalveld aangelegd, dat geruime tijd het mooiste veld van deze streek werd genoemd .

En er moest een zwembad komen, zodat de jeugd kon leren zwemmen. In een waterrijk land als het onze moeten alle kinderen leren zwemmen. De gemeente heeft voor alle scholen in de gemeente het schoolzwemmen ingevoerd.

Dan schoot er ook nog een stuk terrein over aan de kant van de A26. Dit kreeg de bestemming "camping"; hier konden passerende toeristen, op weg naar de Noordzeestranden een nachtje overblijven. Meer niet! Dit alles was een initiatief van het gemeentebestuur van Deil, in zalige onwetendheid van wat het zich op de hals had gehaald. In de jaren 1950 had het toerisme in ons land, van Nederlanders en buitenlanders, nog op geen stukken na de vormen aangenomen die wij nu kennen. Ook de toeristische voorzieningen kwamen nog amper van de grond, dus ervaringen waren er nog niet.

Badhokjes

De Kon. Ned. Heide Mij maakte een plan. En in het begin van de jaren '60 werd begonnen met de aanleg. Het was een boeiende tijd. De gemeente zorgde voor de voorzieningen maar moest zuinig zijn. Dus werd ook veel werk door vrijwilligers verricht. Ook de burgemeester en zijn vrouw hielpen mee met de bouw van de snoeptent en het schilderen van de badhokjes. Op 26 mei 1962 is in besloten kring het zwembad in gebruik genomen. De gemeente had een exploitant aangetrokken, de heer Stork uit Rotterdam. Hij begon met veel enthousiasme en heeft met bloed, zweet en tranen iets uit de grond gestampt wat uiteindelijk is uitgegroeid tot het recreatieoord "De Rotonde". Een naam die dit project van de aanvang af heeft gevoerd, omdat op korte afstand de rotonde in de Rijkswegen A26 en A15 was aangelegd, nu het Verkeersplein Deil.