• Digi-Taalhuis Geldermalsen

    Diny Albers

Hoe verder met de bieb in West Betuwe?

GELDERMALSEN Het basispakket van de bibliotheek wordt goedkoper voor de gemeente. Maar programma's gericht op laaggeletterdheid moeten vanaf 2019 apart worden ingekocht; ze vallen buiten het basispakket. Daardoor gaat Lingewaal er 200 euro per jaar op vooruit. Beide andere West Betuwse gemeenten moeten voor dezelfde dienstverlening als nu vanaf 2019 jaarlijks samen 80.000 euro extra uit trekken. Het is een heikel punt in de besprekingen tussen de drie gemeenten.

door Wim Timmermans

Er is een nieuwe overeenkomst tussen de bibliotheek Rivierenland en de tien deelnemende gemeenten, waaronder Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaal. Het basispakket is verkleind. Onder meer de "Bibliotheek op School' en de 'Bibliotheek voor Ukkies' zitten er niet meer in. Die moeten apart worden ingekocht. En dat is duur.

Afname van het basispakket kost een gemeente nog maar 10,02 euro per inwoner in plaats van 11,37 euro. Maar een gemeente die meer wil, is veel duurder uit. Vooral Neerijnen, dat hoog inzet op actie tegen laaggeletterdheid, wordt de dupe.

Voor Lingewaal betekent de nieuwe overeenkomst een meevaller van 200 euro per jaar. Voor de beide andere West Betuwse gemeenten valt het minder gunstig uit. Als zij de diensten van de bieb op gelijk niveau willen houden, kost dat elk jaar 80.000 euro meer dan nu.

GRAADMETER De overeenkomst gaat in per 1 januari 2019. Dat is ook de startdatum van de nieuwe gemeente West Betuwe. Zo wordt de bieb een mooie graadmeter voor wat West Betuwe de burger gaat brengen. Deze maand hebben alle drie gemeenteraden zich over de bieb uitgesproken. Hoe is de overeenkomst in de verschillende raden besproken?

In Neerijnen heerste grote bezorgdheid. De gemeente heeft de afgelopen jaren een zeer actief onderwijsachterstandsbeleid gevoerd, aldus Jos van Maanen (SGP). Daarin was de bieb van groot belang. Onder meer Pieter van Zoest (VN) en Adriaan Hakkert (CDA) drongen er op aan dat de wethouder de andere twee gemeenten overtuigt van de noodzaak van dat beleid. Wethouder Jaap Andriesse (PvdA) zette in op extra inspanningen in West Betuwe op het gebied van taalvaardigheid.

In Geldermalsen heerste in de commissie Samenleving vooral onduidelijkheid over de financiële gevolgen. Een gedegen financieel verhaal ontbrak. Dat kon volgens Niko Wiendels (CDA) pas worden gegeven in West Betuwe-verband. Maarten van de Hulst (CDA) en Rita Boer Rookhuizen (D66) wilden programma's tegen laaggeletterdheid als de Bibliotheek op school en de Bibliotheek voor Ukkies handhaven. De commissieleden schoven de beslissing door naar West Betuwe.

LINGEWAAL In Lingewaal pleitte Ad van Krieken (CDA) hartstochtelijk voor actie tegen laaggeletterdheid. Hij riep wethouder Guido Bel (PvdA) op zich met Neerijnen in te spannen tegen laaggeletterdheid en riep alle raadsleden op zich daar achter te scharen. „West Betuwe moet zaken die ertoe doen verbeteren, niet verslechteren." Zijn collega Van Willigen (CU) stelde: „Lezen is voor de geest wat sport is voor het lichaam." Zij drong er wel op aan dat de kosten van de bieb niet mochten stijgen.

Hoe gaat het nu verder in West Betuwe? Er tekent zich een moeilijke discussie af. De wil is er, het geld niet. De drie wethouders lijken onder aanvoering van Jaap Andriesse (PvdA) uit Neerijnen te gaan voor een bieb die zich inspant tegen laaggeletterdheid. Maar er zijn ook harde afspraken gemaakt in West Betuwe: de huidige begrotingen van de drie gemeenten zijn bepalend voor de begroting van West Betuwe. Er mag geen geld bij. Dat voorrecht is aan de nieuwe raad die per 1 januari 2019 aantreedt.

Want uiteindelijk gaat het om geld. Een eerste schatting leert dat eventuele actie tegen laaggeletterdheid de inwoner van West Betuwe 1,50 euro per jaar gaat kosten. Interessant genoeg rekende het NRC Handelsblad deze maand in een artikel voor dat laaggeletterdheid de Nederlandse samenleving jaarlijks 1 miljard euro kost.