• Wim Timmermans

Nieuwe burgemeester Jeroen Staatsen: bevlogen routinier

Wim Timmermans

GELDERMALSEN Jeroen Staatsen is de nieuwe en vooral bevlogen burgemeester van Geldermalsen. Een sociaalliberaal met een schat aan ervaring in het openbaar bestuur.

Hij was onder meer gemeentesecretaris in Rheden, algemeen directeur bij de provincie Overijssel en burgemeester in Den Helder, Teylingen, Voorschoten en Zevenaar. En nu dus in Geldermalsen. Hij komt niet op de winkel passen, maar om de gemeente Geldermalsen op te laten gaan in de nieuwe en wat hem betreft ambitieuze gemeente West Betuwe. Hij heeft er zichtbaar heel veel zin in.

Wie is Jeroen Staatsen?

Hij blijft even stil en steekt dan van wal. "Ik kom uit een katholiek nest. Mijn vader was econoom, maar hij schoolde zich om tot huisarts. Mijn oom was missionaris. Ik heb van jongs af aan geleerd dat het leven niet alleen om jezelf draait, maar dat je ook iets voor anderen moet willen betekenen. Ik vind dat de overheid alert moet zijn op de eigen verantwoordelijkheid die mensen hebben. Maar diezelfde overheid moet er wel staan voor de kwetsbare mensen, voor diegenen die minder goed voor zichzelf kunnen opkomen. Ik voel mezelf een sociaal liberaal."

Hoe bent u in de politiek terechtgekomen?

,,Ik heb in Nijmegen en Rotterdam gestudeerd, sociale wetenschappen, bestuurskunde en recht. Tijdens mijn studie in Rotterdam werkte ik al op het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Ik heb me toen veel bezig gehouden met de inrichting van het openbaar Bestuur, met onderwerpen als herindeling van gemeenten. Uiteindelijk vond ik het openbaar bestuur zo leuk dat ik politiek actief ben geworden in mijn woonplaats Gouda. De belangrijkste discussie destijds ging over de vraag of Gouda in nieuwbouwwijken moest investeren of in de aanpak van een problematische wijk en de binnenstad. De VVD koos voor de aanpak van de achterstandswijk dat sprak mij aan. Gevolg was dat ik lid werd van de VVD. "

Hoe bent u uiteindelijk in Geldermalsen terecht gekomen?

Hij schetst een langdurige en imposante carrière bij de overheid. ,,Ik ben toen ik 34 jaar was gemeentesecretaris van de gemeente Rheden geworden. Via de provincie Gelderland werd ik vervolgens tien jaar Algemeen Directeur bij de provincie Overijssel. In 2001 volgde het burgemeesterschap van Den Helder. Na vijf jaar is het college van B en W na spanningen met de gemeenteraad afgetreden. Ook ik ben toen afgetreden, dat was voor mij vanzelfsprekend. Iets later werd ik waarnemer in de gemeente Teylingen, een prachtige fusiegemeente die de naam draagt van het slot van Jacoba van Beieren. Vervolgens nam ik waar in Voorschoten; maar daar ben ik uiteindelijk op verzoek van de gemeenteraad tien jaar gebleven. Het afgelopen jaar was ik waarnemer in Zevenaar en nu ben ik hier.

Naast al dat werk ben ik maatschappelijk actief geweest op veel fronten. College gegeven op de Bestuursacademie Oost Nederland en daar later voorzitter van het bestuur. Daarnaast bestuurslid geweest van een ziekenhuis, een zorginstelling en de stadsschouwburg van Kampen. Ik ben een omnivoor, een bestuurlijke veelvraat. Ik vind het leuk om in bescheidenheid hard te werken en veel dingen te doen."

Wat is uw eerste indruk van Geldermalsen?

,,Ik heb tot nu toe vooral heel veel mensen gesproken. Binnen en buiten het gemeentehuis. Dat gaat de komende tijd zeker door naast bezoeken aan allerlei plaatsen en lokale activiteiten. Ik ben overal open en warm ontvangen en zie een prachtig platteland met sterke dorpen. Er is hier ontzettend veel bedrijvigheid met een enorm arbeidsethos. Er hangt ontzettend veel positieve energie. Mensen zijn echt sterk betrokken bij de dingen waarmee ze bezig zijn."

Wat doet een burgemeester eigenlijk?

Een beetje plagerig: ,,Met name interviews geven. Heel veel interviews. Nee, zonder dollen, ik heb een aantal topprioriteiten. De herindeling: zorgen dat dat proces goed loopt, dat het een succes wordt. Maar ook openbare orde en veiligheid; de brandweer is natuurlijk van groot belang. Ik overleg met politie en openbaar ministerie. Er zijn altijd situaties waarbij sprake is van overlast. Heel belangrijk is de integriteit van het openbaar bestuur; overal in het land is de zogenaamde ondermijning steeds meer aan de orde. Vooral gerelateerd aan drugs en onroerend goed posities. Ook de interactie tussen college, gemeenteraad en ambtelijk apparaat is enorm belangrijk."

Hoe moet de gemeente het vertrouwen van de bevolking terug gaan winnen?

Eerst wat relativerend, maar al snel vol vuur. ,,Als je honderd dingen doet, gaan er drieënnegentig goed en zeven niet. Maar in het openbaar bestuur en tegenwoordig op social media krijgen die zeven nou eenmaal alle aandacht. Zo werkt het. Voor je het weet, wordt het enorm uitvergroot. Dat is een gegeven en dat moet je heel serieus nemen. Je moet vooral heel goed communiceren. Daar ligt de komende tijd een enorme opgave. De opgave om het vertrouwen terug te winnen, staat heel prominent op de agenda. Zowel bij het college als bij de gemeenteraad."

,,Even heel zwart-wit: als een burger nu iets wil, gaat de overheid vaak eerst kijken waarom het niet kan. Daar moeten we vanaf. De overheid moet geen tegenstander zijn, maar een medestander. Als een burger of een bedrijf wat wil, moeten wij gaan kijken hoe wij dat mogelijk zouden kunnen maken. Even samen dromen. Nadenken van: wat zouden we willen? Hoe kunnen we het realiseren? Wat heeft de initiatiefnemer van ons nodig, waarmee kunnen we helpen? In plaats van hoe kunnen we het tegenhouden. Soms kan het dan niet en dat snappen de mensen dat ook echt wel. Het gaat er om dat de insteek verandert. We moeten samen iets willen bereiken in het belang van de mensen. Die omslag gaan we de komende tien vijftien jaar zien. Het openbaar bestuur staat voor een enorme verandering."

Hoe kijkt u naar West Betuwe?

,,De nieuwe gemeente West Betuwe staat voor een forse uitdaging. De gemeente wordt aan de ene kant grootschaliger en wil aan de andere kant in de haarvaten van de samenleving, van de dorpen doordringen. Ik geloof in die dubbele ambitie. Hoe je die bereikt hangt niet af van de grootte van de gemeente, maar van de bestuurlijke wil en gevoel. Cultuur, houding en gedrag van mensen maken het verschil, niet de organisatie."

Bevlogen gaat hij verder. ,,De gemeente moet anders gaan werken. De gemeente is gewoon een middel om ervoor te zorgen dat dorpen en kernen zo goed mogelijk kunnen functioneren. In West Betuwe ligt daar een enorme kans. Met al die kernen is het een geweldige proeftuin. De overheid moet daar gaan meedoen, meewerken met burgers, verenigingen en organisaties. Dat is de kans die we hebben. Die verandering moeten we doormaken. Het klinkt raar, maar eigenlijk moet je af van burgerparticipatie. Burgerparticipatie betekent dat de burger meedoet met de overheid. Het moet andersom. Er moet overheidsparticipatie komen. De overheid moet meedoen met de burger."

,,Ik geloof erin; het kan! Ik heb daarmee in Voorschoten met de Toekomstvisie 2025 prachtige ervaringen opgedaan. Ik wilde als burgemeester eerst met de mensen praten voordat er plannen gemaakt werden. Er wonen veel forensen, die vroeg opstaan. We hebben toen onze intrek genomen in een lege winkel, de 'Winkel van de Toekomst'. Ik heb daar heel veel ontbijtsessies gehad waarin enorm veel ideeën op tafel kwamen. In een half jaar tijd is daar veel los gemaakt. Het vibreerde echt. Het is prachtig, dat je zoiets als bestuurder kan bereiken."

Hoe oud bent u eigenlijk?

Hij leunt even achterover. ,,Ik ben 70. Dus ik denk vaker na over ouder worden en ouder zijn. Ik werk al heel lang in dit vak en kom al jaren bij mensen langs die vijftig of zestig jaar met elkaar getrouwd zijn. Of mensen die 100 zijn geworden. In Voorschoten kwam ik bij een voormalig accountant, toen hij honderd was geworden. Hij speelde bridge op het op-één-na-hoogste Nederlandse niveau! Fantastisch. Als ik al die sterke en vitale mensen bezoek, denk ik altijd: hoe word je zo? Volgens mij is de kwaliteit bij het ouder worden heel erg belangrijk. Ga niet stil zitten! Blijf geestelijk actief en scherp! Blijf niet binnen zitten, maar blijf maatschappelijk actief! In je omgeving, als vrijwilliger of bestuurslid. Houd de ontwikkelingen bij! En leef gezond!"

,,Natuurlijk: je kunt afschuwelijke kwalen krijgen. Dat heb je niet in de hand. Maar los daarvan geloof ik als burgemeester echt in de kracht van mensen. Ik geloof erin dat mensen verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen voor de kwaliteit van hun eigen leven. En als iemand dat niet kan, als het tegen zit, dan moet de overheid een handje helpen. Ik heb het al eerder in andere interviews gezegd, op dat moment ben ik als burgemeester graag een soort bestuurlijke huisarts."