• Martine Eerelman-Hanselman

    A. Hanselman-Eerelman

Afkraken

Ik heb al eens vaker opgebiecht dat ik niets met voetbal heb en er ook weinig van begrijp. Dat geldt overigens ook voor andere sporten. Wat ik er helemaal niet aan snap, is dat als je fan bent van de ene club, automatisch een hekel schijnt te moet hebben aan bepaalde andere teams. Een bekend voorbeeld is natuurlijk Ajax – Feyenoord, maar zo zijn er meer. Kennelijk moet je niet alleen blij zijn als jouw club het goed doet, maar ook als de ander het slecht doet. Zelfs als dat niets met jouw positie in 'het rijtje' doet.

Die concurrentiestrijd - je kunt het ook afkraken of afzetten noemen – vindt plaats op allerlei gebieden. Liefhebbers van alternatieve muziek kijken neer op Nederlandstalige meezing-acts en de top 2000: "Dat is zo doorsnee en vlak". Vroeger op school vonden mijn vriendinnen en ik de kakkers zo braaf gekleed. We kochten tweedehands kleding op het Waterlooplein, zwart en alto, dat was veel beter dan die suffe polo's en ruitjesbroeken. Sportievelingen op 'gewone' fietsen geven af op de groeiende groep op e-bikes. "Als je nog kunt fietsen, doe je dat toch gewoon zelf, zonder trapondersteuning en die onzin." Liefhebbers van hotels en bungalowparken bekritiseren kampeerders: "Steeds maar met die wc-rol over de camping lopen." Dat gaat ook omgekeerd op: "Hoe kun je nou van de natuur genieten met al die muren om je heen? Dan is het net alsof je thuis zit." Er zijn veel bekende 'fitties' tussen woonplaatsen: Rotterdam versus Amsterdam (ook wel 010 en 020, sommige mensen willen zelfs de naam van de stad niet noemen) en af en toe lijken zelfs hele delen van het land tegenover elkaar te staan. Die arrogante Hollanders tegenover de boerse Brabo's of de gek pratende Limbo's. Het bekritiseren heeft soms de vorm van grappen, zoals de bekende Belgenmoppen.

Als je er op gaat letten, kom je dit verschijnsel dagelijks tegen. Ik maak me er zelf ook schuldig aan. Daardoor vroeg ik me af: waarom kraak je zo makkelijk mensen af? Er plopten twee redenen in mijn hoofd op. Als je de 'tegenstander' afkraakt, zeg je daarmee dat jij beter bent. Vlotter, slimmer, sportiever, alternatiever, net wat voor jou belangrijk is. Afkraken versterkt je ego. Een tweede punt is dat deze tendens over groepen gaat. Niet over personen. Het is fijn en veilig om bij een groep te horen. Door gezamenlijk een hekel aan een andere groep te hebben, voel je meer binding en saamhorigheid. Wij tegen zij. Of die hekel nou gespeeld of echt is. Gelukkig is de afkraak-neiging meestal geen probleem als het over personen gaat. "Sommigen van mijn beste vrienden zijn voor Feyenoord, maar verder zijn ze best aardig." Op individueel niveau is het meer plagen, spielerei.

De moraal van dit verhaal: af en toe mopperen is prima. Het kan lekker opluchten. Maar met tegenover elkaar staan verlies je de nuance. Ga van je eigen voorkeur en kracht uit en kraak een andere groep niet af. Laat iedereen lekker in z'n eigen waarde.

Martine Eerelman-Hanselman