• Rob van Veen

Vanaf 't Roth: de Chamotte Unie

Een begrip in Geldermalsen. Zelfs voor een import columnist als ik. Ga maar eens googlen en wiki-en en je vindt heel veel informatie over dit voor Geldermalsen belangrijke bedrijf.

Voor mijn facebookgroep 't Roth in Geldermalsen was ik op zoek naar de impact die de Chamotte op de werkgelegenheid van 't Roth heeft gehad. En bij wie ga je dan op de koffie? Bij Gijs van Kranenburg uit Buurmalsen natuurlijk. Wat een verhalen heeft deze man. Wat een geheugen. Heerlijk om naar te luisteren.

Terwijl de koffie doorloopt zit Gijs op zijn praatstoel. Hij weet te vertellen dat uit iedere familie in Geldermalsen wel iemand hier gewerkt heeft. Zo ook de families die woonachtig waren op 't Roth. Sommige kort, andere tientallen jaren.

In de kersenpluktijd was het gewoon dat velen (tijdelijk) ontslag namen om 'echt' geld te gaan verdienen.

Volgens Gijs was de Chamotte een sociaal bedrijf. Het loon was misschien maar gangbaar, maar de zeer betaalbare bedrijfswoningen, het rijk gevulde kerstpakket, de 'winstuitkering' en de dagjes uit met het personeel werden zeer gewaardeerd. Ook voor de oud werknemers was er ieder jaar aandacht.

Een mooi verhaal vind ik de door Gijs spontaan ingevoerde koudetoeslag. De mensen in de fabriek die dicht tegen de ovens aan moesten werken kregen een warmtetoeslag van zon fl 10,00. Toen Gijs door de werknermers, die bij de Linge bezig waren om de schepen schoon te scheppen, geroepen werd en daar te horen kreeg dat zij het oneerlijk vonden dat ze 'binnen' wel een toeslag kregen, maar zij, in sneeuw en vorst niet. Als HPZ, Hoofd Personeel Zaken, besloot Gijs aan de oever van de Linge spontaan dat ook zij een tientje toeslag kregen zolang het streng bleef vriezen. Natuurlijk moest Gijs dit binnen ook nog verkopen, maar dat deed hij zonder blikken of blozen. Het was zoals het was.

Een zeer positief beeld over dit bedrijf bij iedereen? Nee dus! Er is ook een negatief beeld. En dan heb ik het over de werknemers die door het stof in de fabriek last van hun longen kregen en een aantal die daardoor vroegtijdig zijn komen te overlijden of ziek zijn geworden.

Voor mijn boekje zou het mooi zijn als de personeelsadministratie er nog zou zijn. Welke mensen van t Roth hebben hier gewerkt? Wat blijkt nu, deze administratie is er nog, maar helaas op een zeer ontoegankelijke plek. Hoop dat dit een vervolg krijgt.

In deze column heb ik helaas maar beperkt ruimte. Net genoeg om de Chamotte even wat aandacht te geven, maar het hele verhaal is echt meer dan de moeite waard om eens op te schrijven. Later misschien!

De fabriek is er niet meer, de verhalen gelukkig nog wel.

Rob van Veen