• Martine Eerelman-Hanselman

    A. Hanselman-Eerelman

Verwachtingspatronen

Je hoofd werkt soms op een bijzondere manier. Ook al krijgen je hersenen maar een klein beetje informatie binnen, ze maken er een compleet beeld van. Op basis van ervaringen of verwachtingen. En dat beeld klopt lang niet altijd.
Ik had dit laatst in de sauna. Iemand zat op een stoel, voorovergebogen, naar iets op tafel te staren. Ik dacht automatisch dat het een mobieltje was. Zonder er heel erg op te letten of er over na te denken. Nou is de sauna is een van de weinige telefoonvrije plekken die ik ken. Heerlijk. Ze verbieden de mobieltjes natuurlijk om de rust te bewaken, maar ook omdat het geen fijn idee is dat je daar in je blote kont kan worden vastgelegd op foto of film. Het was dan ook helemaal geen telefoon waar naar werd gestaard, het was een klein boekje waar de saunabezoekster rustig in zat te lezen. Omdat ik in de trein en op allerlei andere plekken continu mensen op dat ding zie staren, en ik dat eerlijk gezegd zelf ook regelmatig doe, ging ik er onbewust vanuit dat het een mobiel was. Je verwacht iets te zien, wat er helemaal niet is. Deze gedachte was natuurlijk vrij onschuldig. Ik ben niet op de vrouw afgestormd om haar vermeende telefoon voor straf in het koude dompelbad te gooien. Maar als je bijvoorbeeld bij de politie werkt en je denkt een pistool te zien, terwijl het dan wél om een mobiel gaat, kan dat ernstige gevolgen hebben.
Je verwachtingen hebben niet alleen invloed op je gedachten, maar ook op je gedrag. Toen mijn man nog een jaar of achttien was, lang haar had en een stoer spijkerjack droeg met hardrockemblemen erop, liepen oude dames in Rotterdam vaak een blokje om als ze hem zagen. Toen een paar jaar later zijn haar eraf was en het spijkerjack in de vuilniszak zat, vroegen ze hem de weg en mocht hij ze helpen met oversteken, zonder dat ze hun tasje angstvallig tegen zich aanklemden.
Jaren geleden, intussen zelfs decennia geleden, fietste ik naar een vriendin in een naburig dorp. Bij een stoplicht stond ik naast een auto, die er nogal aftands uitzag en waarin twee jonge knullen zaten. Toen ik wegfietste, klopten ze ineens op de raampjes en toeterden. Ik vond het maar rare lui en vroeg me af wat ze van me wilden. Ik verwachtte weinig goeds. Dus fietste ik snel door en nam wat extra onoverzichtelijke weggetjes om ze af te schudden. Toen ze me toch hadden ingehaald, bleek dat ik mijn portemonnee was verloren. Uit m'n zak gevallen bij het stoplicht. Die kwamen ze teruggeven. Niet wat ik verwachtte. Ik schaamde me. Want waarschijnlijk had ik anders gereageerd als er bijvoorbeeld twee oude dames met parelketting in de auto hadden gezeten in plaats van twee opgeschoten jongeren met petjes.
De moraal van het verhaal: wat je verwacht, klopt niet altijd. Hou een open blik en laat je op z'n tijd verrassen door je eigen hoofd.

Martine Eerelman – Hanselman