Fusie-inspraak blindganger: wat wil de burger nou?

OPINIE

Maanden rumoer beleefde Geldermalsen: de inwoners waren niet gekend in een belangrijke beslissing van het gemeentebestuur. Wijs geworden besloten college en raad de burgers te vragen wat ze dan dachten van de volgende grote beslissing: het fuseren van de gemeente met Neerijnen en Lingewaal. Het resultaat: niemand is geïnteresseerd. Hoe komt dat?

door Walter Post

@Raadsverslaggev

Het gekrakeel was niet van de lucht: inzake een asielzoekerscentrum ging van alles mis aan de kant van B en W. Het gevolg is bekend: een schielijke poging het besmeurde blazoen weer schoon te krijgen. In alle dorpen zijn er deze maanden rondetafelgesprekken. Raadsleden zijn strak geïnstrueerd vriendelijk knikkend en met een ijzeren glimlach de inwoners aan te horen. Inwoners die zijn geselecteerd na zich te hebben gemeld. De setting is geregisseerd, er zit een strak communicatieplan onder. Het gemeentebestuur rept al van een succes, goede sfeer en herstellend vertrouwen tussen gemeente en burger.

Dat belooft wat wanneer er wordt gesproken over de fusie, dacht het bestuur. Er gingen 950 brieven de deur uit, de burger mocht zeggen wat hij of zijn belangrijk vindt en vond aan de manier waarop een gemeente zijn inwoners van dienst is. Die wensen, suggesties en mogelijk grieven zouden worden betrokken in de fusiebesprekingen. Die zijn dit najaar, in september nemen de drie gemeenteraden het definitieve besluit.

Alleen: er reageerden maar 38 mensen, dus is het aantal burgerraadplegingen teruggebracht naar twee bijeenkomsten. Een aan de westkant en een aan de oostkant van de A2. Als B en W dat merkwaardig vonden, hebben ze het niet laten merken. Minder burgerconsultatie kost tenslotte minder geld. En dat is ook weer meegenomen.

Aardig is nu, je af te vragen hoe dit zo'n sof kon worden. Ik ben tot twee mogelijke antwoorden gekomen: het eerste is evident, het tweede ietwat psychologisch van aard.

Dit nog te nemen besluit gaat namelijk niet over buitenlandse mensen en het wordt niet in een angstige sfeer vlak na een paar grote aanslagen genomen. Dus vinden mensen het wel best. Wie ervoor zorgt dat de burgerlijke stand, de paspoorten en de bouwvergunningen zijn geregeld, krijgt de zegen mee. Zorg dan wel dat je er niet te ver voor hoeft te rijden, in Neerijnen is dat lang na de fusie in de jaren zeventig nog een klacht geweest.

Het tweede antwoord heeft te maken met de aard van de mens: inwoners van een gemeente denken vaak niet lang van tevoren al na over bestuurlijke kwesties. Het kan dus best zijn dat er nog gemor ontstaat wanneer de eerste schets van de nieuwe gemeente zichtbaar wordt. Mogelijk is die inspraak dus gewoon te vroeg gekomen. Het zou raadzaam zijn de inwoners dus komende winter of voorjaar pas hun mening te vragen. Bestuurders zijn systeemdenkers, burgers reageren veeleer op gevoel.