• Marjolein Borgmeier
  • Marjolein Borgmeier

'Het waren heftige en onbegrijpelijke dagen'

GELDERMALSEN Begin oktober ging Christine Sterrenburg uit Geldermalsen negen dagen naar Griekenland om vluchtelingen te helpen namens Stichting Bootvluchtelingen. Hiervoor zamelde ze geld en goederen in. Haar volledige reisverslag luidt als volgt:

[Athene-reis

16 oktober 2015]

Ik kan me niet herinneren dat ik ooit zo'n uitdagende, ingewikkelde, emotionele, onbegrijpelijke, heftige en geweldige 9 dagen heb beleeft.

Weken geleden kreeg ik ernstig het gevoel dat ik de vluchtelingen in Griekenland moest gaan helpen. Na aanmelding bij Stichting Bootvluchtelingen werd me gevraagd om in Athene mensen die op de vlucht zijn, te helpen. Dus ging ik 9 dagen geleden met 2 propvolle koffers het vliegtuig in om die mensen allerlei belangrijke spullen te gaan geven. Nooit had ik kunnen denken dat ze mij zoveel konden bieden ondanks hun ellende.

De eerste dag werd ik 's avonds opgehaald door mijn huisgenoten, Cindy, Marjolein en Alex, (Suzanne was nog in het appartement). Dat was al bijzonder, jonge mensen met een hart van goud voor wie dan ook. Wat een heerlijke ontvangst. In het appartement waar we verbleven heerste een soort studentensfeertje, maar door hun gedrevenheid en enthousiasme was er wel al heel veel bereikt.

De tweede dag zijn Alex en ik naar een kamp geweest waar mensen naar toe kunnen om te slapen, eten, wassen, en een dokter kunnen bezoeken. Het kamp is een uitkomst voor mensen op reis, maar alles was op z'n Grieks geregeld. Wat zijn wij Nederlanders toch een (over)georganiseerd volkje. Vaak overdreven, maar in een noodsituatie wanneer er 1000den mensen opgevangen moeten worden is deze volksaard toch wel prettig. Die dag heb ik kleding gesorteerd die in enorme bergen opgestapeld waren. Na een paar uur wilde ik gillend wegrennen. Geen organisatie en teveel kleding, er was geen beginnen aan…

Gelukkig hadden we stoepkrijt meegenomen en konden we de kindjes vermaken.

Het was erg grappig om te zien dat er veel jonge jongens van ongeveer 16, 17, 18 jaar heel dichtbij kwamen staan. Ik gaf ze ook een krijtje en nodigde ze uit om mee te doen. Fantastische tekeningen kwamen er ineens te voorschijn! Sommigen hadden echt talent en het was fijn om te zien dat ze even gewoon konden genieten.

Die avond kwam ik voor het eerst op het Victoriaplein. Dit is het plein waar al maanden vluchtelingen vanaf de haven (waar ze met boten aankomen vanaf Kos en Lesbos) heen worden gebracht om vandaar uit naar een kamp te worden vervoerd. Of, wanneer ze geld hebben, naar Macedonie te gaan en daar vandaan verder te reizen naar hun eindbestemming. Wij zijn er niet achter gekomen waarom ze daarheen worden gebracht en waarom niet gelijk vanaf de haven van Athene naar een kamp. Nu komen ze midden in de stad terecht, waar ze niet weten waar ze heen moeten en ze niet eens naar de wc mogen.

Ons team is druk bezig geweest om dat soort dingen beter te organiseren. Bijvoorbeeld :

Het Leger des Heils benaderen voor kleding, tassen, heet water voor thee en andere zaken die nodig zijn.

Vertaalde brieven om uit te delen op het Victoriaplein met informatie voor de vluchtelingen naar welk kamp ze kunnen en met welke bus.

Contacten leggen met de burgemeester en zijn onderdanen.

Contacten leggen met de teams op Lesbos en Kos om de mensen daar alvast voor te bereiden op hoe het gaat in Athene.

Apps en links zoeken om ze alle informatie te kunnen geven voor hun reis en in welk land ze wat kunnen verwachten of juist niet..

En natuurlijk alle donaties zo goed mogelijk besteden aan spullen voor de vluchtelingen.

Mijn beeld van het plein was heel anders dan de werkelijkheid. Het is het leukste plein/ plantsoen met terrassen rondom, wat ik gezien heb in Athene. Oke ik heb niet veel gezien van Athene, maar toch.. Ik had echt een kaal plein verwacht met mensen die massaal op de grond lagen en een vieze bende. Vreemd om op zo'n gezellige plek mensen op de vlucht te ontmoeten.

Elke dag gingen we 's avonds naar het Victoriaplein (en afhankelijk van het aantal boten wat de haven binnen kwam, 's ochtend en / of 's middags) om spullen uit te delen en thee te schenken. De spullen waren: schoenen, kleding, rugtassen, tandenborstels, luiers, maandverband, sokken, speelkaarten, ballonnen, stoepkrijt, etc.

In het begin was het zoeken waar de mensen behoefte aan hadden. Het bijzondere was elke keer weer dat ze nooit iets aannamen wat ze niet nodig hadden. Zelfs 2 dunnen hoofddoeken waren teveel. Het lag dus niet aan het gewicht wat ze niet mee wilden nemen. Deze mensen zijn zo enorm beleefd en dankbaar dat ze onmiddellijk iets terug brachten als ze erachter kwamen dat ze het niet nodig hadden. Elke keer weer viel me op hoe blij ze waren met liefde, aandacht, thee en spullen, in deze volgorde.

Love makes the world go round...

Een huisgenoot opperde het idee om nagelknippers uit te gaan delen.. leek mij geen goed plan. Te zwaar en niet echt nodig. Maar vooruit, toch een paar gekocht..

Op een avond kwam onze vertaler ons halen en bracht ons naar een jonge vrouw met een baby en 2 kleine kindjes. Haar man was onderweg kwijt geraakt en zij had geen ticket voor een bus naar Macedonie.

Inmiddels hadden we rugzakken ingeslagen en er verschillende bruikbare spullen in gedaan. Cindy ging naast de vrouw zitten en legde de spullen uit de rugzak voor haar neer, aandacht werkt altijd goed. De vrouw zat alles een beetje wazig te bekijken tot ze ineens de nagelknipper kreeg. Ze begon helemaal te glimmen en bedankte Cindy wel 3 keer achter elkaar. De nagelknippers werden vanaf die dag groots ingeslagen!

Deze vrouw had gelukkig 3 onbekende jongens die haar hielpen, zij kochten een ticket voor de bus en waren erg zorgzaam voor de kindjes. Aan het eind van de avond brachten we hen naar de bus. De kinderen sliepen dus droegen de jongens en ik ze op onze arm, wat een vertrouwen van alle kanten. We namen afscheid, terwijl we allemaal tranen in onze ogen hadden… waar zullen zij terecht komen?

Onze vertaler was ook iets bijzonders. Op een avond stond ik met Marjolein thee te schenken en met handen en voeten probeerden we een gesprek te voeren met een paar mensen, toen er iemand naast ons kwam staan en zei: "Alles goed?"

Dat was heel raar! De jonge Afghaanse man was jaren geleden gevlucht met zijn moeder en neven en nichten naar Iran. Zijn vader en broer waren daarvoor al gedood door de Taliban. Vorige jaar is hij met zijn zwangere vrouw en kleine dochtertje naar Nederland gekomen. Onderweg was hij zijn vrouw kwijt geraakt. Niet voor even, maar voor 7 maanden! Omdat hij nog niet perfect Nederlands spreekt, heb ik niet alles van het verhaal begrepen maar dit vond ik al schokkend genoeg. Gelukkig zijn ze weer herenigd en wonen nu in Nederland. Hij was speciaal naar Athene gekomen om mensen van zijn volk te ondersteunen. En wie kan dat beter dan iemand die hetzelfde heeft mee gemaakt? Na dat verrassende: Alles goed?, was hij bijna elke dag op het plein om ons te helpen te vertalen en de meest hulpbehoevenden eruit te pikken. Via hem hoorden we de meest verschrikkelijke verhalen van bijvoorbeeld vrouwen die onderweg beschoten werden met kindjes aan de arm.. Deze mensen gaven we dan meestal een slaapzak, rugzak en een tent. Het was een ideale samenwerking.

De meeste mensen die we op het plein zagen waren Afghanen die uit Iran kwamen. Dit was dus hun tweede vlucht.. De Syriers waren vaak al vanaf de haven in Athene gereisd naar een andere bestemming omdat zij rijker zijn dan de meeste Afghanen. Pijnlijk vond ik, dat je je dan dus nog meer realiseert dat de armen in Syrie moeten blijven en grote kans lopen onderdrukt en/ of vermoord te worden…

We kregen nog meer hulp van vertalers. Een vrouw die met haar 2 kleine dochtertjes ongeveer 16 jaar geleden gevlucht is vanuit Syrie, woont nu met man en kinderen in Nederland. Zij was voor een paar weken naar haar dochter in Athene gekomen om te helpen met vertalen. Haar dochter hielp mee tussen de studie uren door. Onderstaand stukje schrijft de dochter : 3 weken terug ben ik naar Athene vertrokken om er 6 maanden te studeren en wist toen al dat er enorm veel vluchtelingen zouden zijn. 2 weken terug zag ik een filmpje op Facebook waarin ze honderden Afghaanse vluchtelingen lieten zien in een parkje niet heel ver van ons vandaan. Samen met mama ben ik de volgende dag direct naar het park gegaan om te kijken of we iets voor deze vluchtelingen konden betekenen. Het was toeval of misschien ook wel voorbestemd, dat ik Maartje en Suzanne van Stichting Bootvluchteling in de metro hoorde praten over vrijwilligerswerk. Wij hebben de kans gekregen om samen met fantastische mensen deze vluchtelingen zo goed mogelijk te helpen. Ik vind het enorm inspirerend om te zien dat er zoveel mensen hun steentje bijdragen overal waar het kan.

Een Afghaanse man die nu in Engeland woont, was ook overgekomen om te vertalen en zo mee te helpen.

Deze mensen zijn goud waard.

Het was opvallend hoeveel jongens er alleen op reis waren. Hun leeftijd was vaak tussen de 16 en 22 jaar. Soms waren het hoogopgeleiden die denken dat ze met hun studieachtergrond beter af zijn in Europa en soms waren het jongens die vooruit zijn gestuurd door hun familie om te kijken waar ze met elkaar kunnen wonen in een veilig Europa. Gisteren vertelde onze vertaler dat hij zelfs een jongen van 13 sprak die alleen op reis is… op zoek naar een beter bestaan. Een beter bestaan... alleen??!

Maar het trieste is dat de meesten totaal niet weten waar ze heen gaan en wat ze te wachten staat. Vaak zitten ze op het Victoriaplein op geld van het thuisfront te wachten. Als wij ze vertelden dat de kans groot is dat ze volgend jaar weer in Afghanistan zitten geloofden ze ons eigenlijk niet. Wanneer komt de waarheid op de plek waar het zijn moet?

Hoe kun je economische vluchtelingen iets kwalijk nemen als ze gewoon niet weten hoe het werkt in Europa? En waarom zou je iemand iets kwalijk nemen als hij een beter bestaan wil opbouwen? In Nederland leven we in een onvergelijkbaar vrij land. In alle opzichten. Geen oorlog, vrijheid van meningsuiting, geloofsvrijheid, vrouwen die alle rechten hebben die mannen ook hebben, zoveel mogelijkheden tot studeren, zoveel mogelijkheden tot reizen in en uit je land, vrijheid van kleden, vrijheid van kinderaantal, verzorging van zieken en zwakkeren, etc, etc.

Wanneer je niet in levensgevaar bent, wil dat nog niet zeggen dat je in een vrij land leeft.

Een uitspraak die me bij blijft van een jonge Iranier was: "We come in hope, with empty hands"

Gisteren kwam het ineens bij me binnen dat ik me in een wereld begaf die zo ver van mijn gewone leventje staat:

Een wereld van in levensgevaar op de vlucht slaan van je geboortegrond, alles achterlaten en niet weten of je ooit nog terug komt, niet weten of je ooit je familie terug zult zien. Een wereld van mensensmokkelaars, prostitutie, handelaars en woekeraars. Ik zie het allemaal gebeuren op en rond een klein gezellig plein onder een heerlijk wolkeloze blauwe lucht met verrukkelijke temperatuur en besef weer eens hoe geweldig een vrij leven is.

's Avonds neem ik afscheid van de mensen die ik niet ken, maar waar mijn hart voor open is gegaan. Het valt me zwaar om te weten dat ik vanaf morgen geen "Chai michorri?" kan vragen aan iedereen op het plein. Het is een vertrouwd ritueel geworden om mensen voor de thee uit te nodigen. Jammer dat ik niet meer de hele dag "tenk you tenk you", zal horen.

Mijn nieuwe vrienden in Athene nemen afscheid van me, maar we hopen elkaar in de toekomst zeker nog eens te zien. En ondertussen vraag ik me af waar de vluchtelingen over een jaar zullen zijn..

Suzanne brengt me de laatste ochtend naar de metro die aan het plein ligt. Ik voel me kaal zonder thee en tassen vol gepropt met spullen. Ik zie alweer nieuwe vluchtelingen en loop gewoon langs ze, terwijl ik af en toe naar ze glimlach.

Wanneer ik over moet stappen om naar het vliegveld te gaan zie ik gelukkig een verdwaalde afghaan. Ik kan hem nog even de weg wijzen waar de bus staat naar het kamp.

Als ik in Eindhoven het vliegveld uit kom zie ik een enorme groep donkere mannen zoekend om zich heen kijken en met koffers en al loop ik op ze af. Belachelijk gewoon, maar ineens hoor ik mezelf in het engels vragen of ze uit Syrie komen. "No no" zegt een man, "from Roemenia, we are all going to work as truckdrivers"

Oh .. ik moet echt snel afkicken en mensen met rust gaan laten..

[Christine Sterrenburg