Monumentaal: Korenmolen De Vlinder

DEIL Cultureel erfgoed geeft de plaatselijke geschiedenis een verhaal. Nieuwsblad Geldermalsen introduceert in aanloop naar Open Monumentendag 2016 de rubriek, 'Monumentaal', waarin de iconen en symbolen van Geldermalsense monumenten centraal staan. Ook de site geschiedenisgeldermalsen.nl wordt in aanloop naar deze dag met nieuwe publicaties aangevuld. Open Monumentendag valt in het weekend van 10 en 11 september en staat in het teken van iconen en symbolen. Daarmee wordt verwezen naar beelden en tekens met een bijzondere extra betekenis, die zichzelf overstijgen. In monumenten zie je ze overal: van binnen en van buiten, in ornamenten, in reliëfs, in schilderingen. De monumenten zelf kunnen ook iconische waarde hebben in het landschap of in de stad, zoals kerktorens, molens, stadhuizen en kastelen.

Korenmolen De Vlinder in Deil

Een icoon in het landschap

Korenmolen de Vlinder, op de grens van Enspijk en Deil, staat op een plek waar al sinds 1650 een molen heeft gestaan. Door brand en stormen zijn eerder drie molens verwoest.

Begin 18de eeuw was Gradus van Alphen er molenaar en de laatste beroepsmolenaar was molenaar Honk.

De molens werden na de oorlog verdrongen door meelfabrieken en er was geen droog brood meer te verdienen door de molenaars. Van de ooit ongeveer 10.000 molens zij er nu nog maar circa 1000 over.

In 1931 brak er brand uit in molen De Haas (Dat was de naam in 1931) en een molemaker uit Asperen adviseerde molenaar De Heus om hem weer op te bouwen met onderdelen van een te slopen molen (Fikse uit Heukelum). Helaas werd het zo duur dat de familie De Heus de rekening niet kon betalen en vervolgens teleurgesteld is geëmigreerd naar Amerika.

Enkele jaren geleden bezocht een nazaat van familie De Heus de molen en vertelde dat zijn opa zo vaak met verhalen kwam over hun molen dat hij hem ongezien zou kunnen tekenen.

Vanaf 1931 was Van de Capel de nieuwe eigenaar. Hij had de molen voor een zacht prijsje kunnen kopen en vanaf dat moment werd de molen verpacht aan molenaar Honk. Dat werd de laatste beroepsmolenaar van De Vlinder; ook hij kon het na de oorlog niet meer bolwerken en werd gedwongen te stoppen.

De molen en het huis raakten ernstig in verval. Burgemeester Kolff en notaris Docter richtten vervolgens de stichting op tot behoud van de Deilse korenmolen. Deze stichting is inmiddels opgegaan in de Molenstichting van het Geldersrivierengebied. Mede door hun inspanning, restoraties en ondersteuning van overheid en sponsoren ziet De Vlinder er nu prachtig uit.

Vanaf 1970 is er veel energie gestopt om de molens weer te laten draaien door vrijwilligers op te leiden tot molenaar. Die laten nu in hun vrije tijd de molens draaien en voeren onderhoudsklusjes uit.

Zij ontvangen bezoekers, geven rondleidingen en vertellen verhalen over hun molen.

De eerst vrijwillig molenaar in 1974 was Andries van Berk (overleden). De huidige molenaar Cini van Steenis vertelt graag over molens in het algemeen en over De Vlinder in het bijzonder. Hij s al vrijwillig molenaar vanaf 1972.

Als de vlinder draait, is de bezoeker welkom. Dus niet alleen op Monumentendag!