• Edwin Loeff vertrekt uit de raad van West Betuwe

    Wim Timmermans

Edwin Loeff bij afscheid: 'Er is nauwelijks ruimte voor oppositie'

GELDERMALSEN Edwin Loeff vertrekt uit de raad van West Betuwe. Hij kijkt nog één keer terug op zoek naar lessen voor zichzelf, de raad en inwoners.

door Wim Timmermans

Deze maand neemt VVD-fractievoorzitter Edwin Loeff afscheid van de gemeenteraad van West Betuwe. Hij zat zes jaar in de raad. In de oppositie. In soms turbulente perioden. Loeff is zelfstandig ondernemer, ontwikkelt en exploiteert vastgoed. Tijd voor een interview met een bevlogen, kritisch raadslid: „Mijn besluit de raad voortijdig te verlaten doet pijn maar mijn privésituatie laat het niet langer toe om veel avonden van huis te zijn. Ik ben 1 november vader geworden van een tweeling."

SOCIAAL DOMEIN Loeff deed vijf jaar de sociale agenda namens de VVD. Hij ontpopte zich als een betrokken sociaal liberaal. ,,Natuurlijk staan we als VVD voor een liberaal beleid en sturen we op een kleine overheid en minder lasten. Maar zorg is een steeds belangrijkere grotere factor; ook voor de VVD. De overheveling van de zorg naar gemeenten was nodig om het systeem radicaal te hervormen. Maar de rijksoverheid had veel meer de regie moeten houden. Nu is elke gemeente zelf de zorg aan het vormgeven. Dit is ongewenst omdat daarmee rechtsongelijkheid ontstaat; de ene gemeente levert betere zorg dan de andere. Een aantal gemeenten levert nu onder de maat. Dat kan en mag niet de bedoeling zijn.

In de aanloop naar de fusie zijn de bestaande zorgstructuren van de oude gemeenten ontmanteld. Dat is onverstandig geweest want daarmee is mijns inziens het kind met het badwater weggegooid. Veel goede zorgverleners zijn daarop vertrokken. Er zijn op dit moment wachtlijsten voor mensen die zorg nodig hebben. De raad gaat formeel niet over de ambtelijke organisatie en heeft onvoldoende zicht op de stand van zaken in West Betuwe. Informatie van de wethouder laat vooralsnog op zich wachten. Ik maak me daar zorgen over."

DE PLUK Waarom ging hij eigenlijk in de politiek? „Ik ben maatschappelijk betrokken, heb veel kennis over financiën, bouw en vastgoed, heb over veel zaken een duidelijke mening en houd ervan om op feestjes over politiek te praten. Dat is leuk en makkelijk. Dan komt er een moment dat je het lef moet hebben om aan te bieden het zelf te gaan doen. De bouw lag stil, dus ik had tijd."

Geef eens een voorbeeld? Loeff: „De besluitvorming rond De Pluk was de aanleiding. Het is voor mij een voorbeeld van besluitvorming op oneigenlijke gronden. Let wel: prima dat de Pluk er nu is. Maar het is onder verkeerde voorwendselen door de raad gedrukt. Had nou gewoon meteen gezegd dat het meer zou kosten, dat we dat wisten en dat we De Pluk toch graag wilden realiseren.

Als ontwikkelaar realiseer ik me dat de rekensommetjes heel complex zijn. Een voorbeeld: er is ooit gekeken of De Pluk op de Zeshoek kon. Dat bleek toen te duur. Dat kwam door de grondprijs. Die bepaalt de gemeente zelf. Inmiddels staat er nu een ander gebouw. En kijk nou eens naar de grondprijs die daar gehanteerd is: die is veel lager! Daarmee had De Pluk wel op die locatie gekund!

Ik geloof in democratie. Maar ik heb wel geleerd dat politiek over beeldvorming gaat. Zeker wanneer het om ingewikkelde dossiers gaat. En dat er met technisch financiële plaatjes kan worden geschoven en gegoocheld. Ik ben daar niet van. Zeg wat je wilt en bepaal gezamenlijk wat daarvoor nodig is maar verkoop geen sprookjes."

AZC Hij komt al snel op de besluitvorming rond het AZC: „Een dieptepunt wat mij betreft. Er gebeurde van alles achter de schermen. We moesten in no time een beslissing nemen over iets wat we niet overzagen en waar we de ballen verstand van hadden. Er waren zoveel insprekers in de raad, dat alleen dat al tot één uur 's nachts zou hebben geduurd. Krankzinnig en dictatoriaal. De raad zat erbij en keek ernaar zoals konijnen in koplampen kunnen kijken. Ik ben me rot geschrokken hoe de volksvertegenwoordiging kan verzaken op zo'n moment. We hadden allemaal tegen deze ondemocratische gang van zaken moeten zijn. Maar iedereen hield elkaar vast. Het leidde tot een enorme verdeeldheid in het dorp en tot geweld. Bestuurders hadden daarna hun verantwoordelijkheid moeten nemen en af moeten treden om met een schone lei te beginnen, maar dat gebeurde niet."

Loeff liep mee in een demonstratie van de Plantage naar het gemeentehuis: „We wilden de mensen die daar net een huis hadden gekocht ondersteunen. Al met al ben ik er een maand lang bijna full time mee bezig geweest. Er was geen tijd voor mijn gewone werk."

WERKLAST Dit leidt automatisch tot de werklast van een raadslid. Loeff: „Met de huidige vergadercultuur is het bijna onmogelijk om naast je raadslidmaatschap nog een gewoon werkzaam leven te hebben. Dat kan niet. Als je alles wil doen, ben je drie à vier avonden in de week kwijt. En dan heb je je stukken nog niet gelezen. Daardoor wordt weer die beeldvorming belangrijker dan technisch inhoudelijke argumenten."

Loeff valt uit: „Voor mij is het zwaar te verteren dat de partijen die in 2015 er een bende van hebben gemaakt nu nog steeds aan de macht zijn. Dorpspolitiek lijkt verleidelijk in een structuur met 26 kernen maar leidt vooral af van waar het om gaat! Aan de ene kant maken die lokale partijen zich pietluttig druk over bloembakken en lantaarnpalen. De bloemetjes krijgen niet genoeg water. Daarmee laten ze zien 'ik ben er voor u. ik span me voor u in.' En aan de andere kant voeren ze groteske provinciale plannen gewoon uit. Zoals dat windmolenpark langs de A15, het hoogfrequent spoor en de aftakking van de Betuwelijn.

SGP en DB houden elkaar al 8 jaar lang stevig vast. Dat heeft veel nadelen. Je kunt zeggen wat je wilt, maar West Betuwe wordt bestuurd door partijen die provinciaal en landelijk nauwelijks invloed hebben. Dat maakt je als gemeente ook wel echt een speelbal. Ik houd mijn hart vast voor die radartoren. En ben blij dat er nu raadsbreed stelling wordt genomen.

Er is nauwelijks ruimte voor oppositie. Voor mij gaat het erom dat je in de raad met elkaar beleidslijnen uitzet, en keuzes maakt. Wat doen we niet en wat doen we wel. En dat je die dan samen bewaakt en geen dingen achter houdt voor de oppositie."

BLIJ Wordt Loeff nog ergens blij van? Loeff: „Natuurlijk! Ik vind het een enorme eer dat ik in de raad heb mogen zitten. Het fusieproces is een mooie opmaat naar meer zelfstandigheid en echt professioneel lokaal bestuur,

Ik ben blij dat West Betuwe nu vorm krijgt, dat er steeds meer vanuit West Betuwe wordt gedacht. De roadshows die zijn georganiseerd om kennis te maken met de dorpen en de mensen daar. De beeldvorming op locatie. De gebiedsmakelaars. Zij zijn belangrijk. We moeten hun vertrouwen geven. Uiteindelijk zijn het de ambtenaren die het verschil maken.

Het was ook mooi hoe raadsleden naar elkaar toe groeiden in dat proces. Er is saamhorigheid ontstaan tussen raadsleden. Er ontstond vertrouwen onderling. Een sfeer waarin we elkaar dingen durven te gunnen. Het moet vanzelfsprekend zijn, maar is het niet."

Loeff blijft kritisch: „Het blijft wel heel spannend. Gaat het lukken om dingen beter en goedkoper te doen? Gaat het lukken om de regionale samenwerking af te bouwen en taken terug te halen die we nu zelf kunnen doen. Als nu blijkt dat het niet kan, ontgaat mij wel de noodzaak van de fusie. Dan kan ik alleen maar concluderen dat er meer gemeentes hadden moeten fuseren. Dan hadden we beter moeten nadenken over de schaalgrootte die nodig was om die doelen voor elkaar te krijgen. Het maakt uiteindelijk niet uit of je nu 26, 34 of 38 kernen hebt. In midden Nederland moet je een krachtig bestuur hebben om geen speelbal te zijn van de belangen van hogere overheden."

TWEELING Op de achtergrond is door de telefoon het geluid van twee baby's hoorbaar. Edwin Loeff klinkt blij en vermoeid. Dat is niet gek: tien dagen geleden werd de tweeling geboren: „Fantastisch! Dit is het allermooiste wat er is, waar het echt om gaat. Maar het betekent ook dat ik moet kiezen. Mijn vier dochters zijn het allerbelangrijkste in mijn leven."