• Directeur Elfriede Boer vertelt over Werkzaak.

    Wim Timmermans

Werkzaak helpt mensen aan werk

GELDERMALSEN In 2016 ging Werkzaak Rivierenland van start. Negen gemeenten, de sociale werkvoorziening Lander en het UWV bundelden hun krachten. Het motto was 'meer mensen aan het werk.' Hoe staat het er nu mee? Werkzaak Rivierenland begeleidt werkzoekenden, die (langdurig) werkloos zijn of een arbeidsbeperking hebben bij het vinden van werk. Daarnaast verzorgt Werkzaak uitkeringen voor werkzoekenden. De eerste resultaten worden zichtbaar. De kwaliteit en slagkracht is groter; er is veel expertise aanwezig. In plaats van acht zijn er nu twee gebouwen. En er is al zo'n twee miljoen euro bespaard.

door Wim Timmermans

Maar in sommige gemeenteraden wordt geklaagd dat de lokale politiek te weinig invloed heeft. Tijd voor een bezoek aan de vestiging in Geldermalsen.

Werkzaak zit in een mooi, licht en vooral duurzaam gebouw. Directeur Elfriede Boer: „De medewerkers met een sociale werkplaats indicatie werken in een prettige omgeving. Het bedrijfsrestaurant heeft goed, lekker en gezond eten. Het welzijn van de medewerkers staat centraal. En ja.. we hebben het gebouw in de crisistijd gebouwd. Nu zou hetzelfde gebouw al gauw anderhalf keer meer kosten."

In ruime en lichte hallen zijn medewerkers aan het werk. Aan fietsen, autospiegels, met linnengoed enzovoorts. Angelique Muller legt uit hoe sommige nieuwe werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid. Ze gaan direct in een team aan het werk. Na twee maanden, weet de werknemer wat hij of zij leuk vindt. De Werkzaakcoach weet wat mogelijk is. Dan wordt er gericht gezocht naar een baan. De Facebook pagina van Werkzaak geeft vele voorbeelden.

Directeur Elfriede Boer legt bevlogen uit: „vroeger hadden we vier sociale diensten en een werkbedrijf. De sociale diensten verstrekten heel doelmatig uitkeringen. Het werkbedrijf hielp mensen aan werk. In Werkzaak is dat bij elkaar gevoegd. Per saldo plaatsen wij mensen zo snel mogelijk op maat bij een werkgever, zodat ze niet in een uitkering komen. We kijken wat een werknemer nodig heeft om te werken en een werkgever om winst te maken. Mensen moeten deel kunnen nemen aan de samenleving, mee kunnen doen."

Waar komt uw bevlogenheid vandaan?

„Ik heb zelf ooit een uitkering gehad. En als je toen een label van uitkering of sociale werkplaats had, dan kon je iets niet. Dan was je niet geslaagd. En ik weet dat het niet zo is. Iedereen kan wat. En iedereen kan en wil meedoen. Als iemand met een beperking of een grote afstand tot de arbeidsmarkt de hele dag zonder werk thuis zit, dan wordt die niet gezien in de samenleving. Maar hier zijn mensen blij dat ze aan het werk zijn. Bij ons of bij een werkgever buiten de deur. Ze zijn trots. Daar kan ik hier als directeur aan bijdragen."

Ze geeft een voorbeeld. „Een restaurantketen had iemand nodig in de keuken. Wij hadden een vrouw die er heel gewoon uitzag, maar een oorlogstrauma had. Dat zie je niet. Maar ze kan minder werk aan dan haar collega's; ze kan bijvoorbeeld 300 eitjes in een uur bakken en geen 400 zoals haar collega's. Ze heeft dat zelf uitgelegd aan haar nieuwe baas en het team van het restaurant. En nu werkt ze daar. En als iemand 40 uur werkt en voor 28 uur werk levert, wordt het verschil gesubsidieerd. Maar ze draait volledig mee in het team. Dat is het mooie van Werkzaak."

Toch hoor ik ook wel kritiek op Werkzaak. Bij de kwestie van schijnconstructies in Drenthe werden er ook in Rivierenland vragen over Werkzaak gesteld.

Alert: „Dat is een bijzonder verhaal. De sociale werkplaatsen hielden in 2016 op te bestaan. Er was hier een wachtlijst van mensen met Sociale Werkplaats indictie, andere mensen hadden een tijdelijk contract. In heel veel Nederlandse gemeentes zijn die mensen in een uitkering terecht gekomen. Dan verlies je 30% van je inkomen. Maar de gemeentes in Rivierenland hebben besloten ze gewoon aan te nemen. En om dat financieel haalbaar te maken is dat gebeurd onder een minder royaal regime. Toen daar discussie over ontstond is contact opgenomen met de FNV en zijn die contracten gelijk getrokken.

In Geldermalsen zou het vooruitstrevende armoedebeleid niet worden uitgevoerd omdat dat niet kan bij Werkzaak.

Verbaasd: „Dat is raar. Natuurlijk zijn er met de negen gemeentes afspraken over wat we doen en wat dat kost. Er is een concreet werkprogramma met taken die wij moeten uitvoeren. Maar als een gemeente iets niet zelf kan, dan kan via ons bestuur een aanvullend pakket worden gemaakt om die taak uit te laten voeren. De vraag is nog nooit gesteld, maar ik verwacht niet dat het bestuur dan 'nee' verkoopt."

In Tiel is de wethouder bezorgd of er wel genoeg Tielse moeilijk bemiddelbare mensen uit de uitkering stromen. De vangnetuitkering van het Rijk zou in gevaar komen.

Vriendelijk: „Ik begrijp zijn zorgen. Ik ben misschien naar hem niet duidelijk genoeg geweest. We zijn met het aantal werklozen het sterkst gedaald in Tiel. Ook waar het om de moeilijk bemiddelbare groep mensen gaat; en juist op die categorie gaan we de komende tijd maximaal inzetten.

Maar het is ook zo dat we met zijn allen hebben afgesproken dat de vraag van de werkgevers centraal staat. Als een werkgever om mensen vraagt, vraagt hij om handjes voor een bepaalde klus en niet om mensen die perse uit Tiel of een andere gemeente komen. Dat is voor gemeenten soms lastig. Maar we gaan echt ons best doen om Tiel te helpen. Uiteindelijk zijn wij gewoon ambtenaren van negen gemeentes.