• Zijn deze winkels aan de Markt in Geldermalsen binnenkort ook (soms) op zondag open?

    Erik van Dijk

Zondagssluiting ter discussie

GELDERMALSEN Mogen de winkels open op zondag? De discussie ligt in Geldermalsen op tafel. Er zijn twee onderzoeken, met sterk verschillende uitkomsten. Het onderwerp wordt inzet bij de verkiezingen in West Betuwe.

door Wim Timmermans

In Geldermalsen mogen de winkels op zondag niet open. Vorig jaar leidde dat tot demonstratieve acties van een aantal winkeliers die het daar niet meer eens zijn. Jan de Geus (D66) heeft nu het initiatief gepakt. Hij wil in december in Geldermalsen twee zondagen aanwijzen waarop de winkels open mogen. Als experiment.

'ZONDAG OPEN' Jan de Geus zit er principieel in: „De gemeente legt nu een regel op aan iedereen: zondag mogen de winkels niet open. De raad is tot op het bot verdeeld. Laat het dan over aan de ondernemers. Die weten heel goed wat ze willen voor hun klanten. Het gaat ook niet over boodschappen doen, maar over winkelen. Gezelligheid, levendigheid, Kerst."

„Er is verontwaardiging in het dorp over de winkelsluiting op zondag. Het gaat niet over open of dicht, maar over een kleine groep die anderen haar wil oplegt. De overheid moet een stapje terug doen. Als samenleving kunnen we dit zelf. De overheid moet regelen wat moet en vrij laten wat kan. Laat dingen maar over aan diegene die er het meest verstand van heeft."

Hij wordt gesteund door het onderzoek dat ondernemer Arie Voorneveld eerder dit jaar presenteerde. „Ons vak verandert razendsnel. Verkoop via internet stijgt sterk, zeker onder jonge mensen. Onze leveranciers bouwen eigen webshops waar ze zelf verkopen. In omliggende plaatsen mogen winkels wel open op zondag; mensen wijken uit. Mariënwaerdt is open. Tankstations veranderen in supermarkten. En busjes van AH rijden zondag af en aan."

Er zijn 68 ondernemers geïnterviewd. Daarvan zijn er 53 voor een vrije keuze over al dan niet open gaan op zondag, zestien niet. Er willen er 31 open op 24 december, 37 niet. En 41 willen een aantal koopzondagen per jaar, 26 niet.

Het blijkt dat landelijk de hoogste omzet wordt bereikt op zaterdag en vrijdag. Daarna komt de zondag. „Als wij het blijven doen zoals we het altijd hebben gedaan, is er straks géén centrum meer over in Geldermalsen. Daarom is een koopzondag nodig. We hopen dat het na de verkiezingen eens per maand mogelijk wordt."

´ZONDAG DICHT´ Het onderzoek van de SGP geeft een ander resultaat te zien. Er is een enquête gehouden onder 109 winkeliers in Geldermalsen, Lingewaal en Neerijnen. Van hen geeft 81% aan dat ze de winkel niet op zondag willen openen. Terwijl 18% (soms) wel open wil. Maar als de winkels toch op zondag open mogen, dan voelen zestien ondernemers zich gedwongen open te gaan. En is het voor zeventien andere vanzelfsprekend dat ze dan ook open gaan.

Van de winkeliers die wel op zondag open willen, wil 7% dat het elke zondag kan, 30% elke maand en 65% soms. Ook blijkt uit het onderzoek dat in de categorie 'bakker, slager, groenteman' geen enkele ondernemer de zaak op zondag open wil doen.

Lourens van Bruchem, fractievoorzitter van de SGP in Geldermalsen en lijsttrekker in West Betuwe, ziet de resultaten als steun voor zijn standpunt. Hij wil dat de winkels op zondag dicht blijven. „Als we het winkelcentrum om zeep willen helpen, moeten we de kleine ondernemers elimineren. We ontnemen ze hun rustdag. En niemand kan jaar in jaar uit fulltime werken. Zo'n rustdag is heel belangrijk om je batterij op te laden. Ze zijn bang de rustdag te verliezen. Een experiment rond de Kerst wordt altijd een succes. Laten we nou eerst eens proberen de koopavond nieuw leven in te blazen."

Maar het is voor Van Bruchem ook een levensbeschouwelijke kwestie. „Ik geloof in God en ga heel graag naar de kerk. Zondag is een door God gegeven dag. Het is een dag van rust, bezinning en ontmoeting. Met aandacht voor gezin, familie, of een zieke buurvrouw. Ik gun iedereen die dag. En zeker de ondernemers en hun medewerkers."

OPMAAT VERKIEZINGSCAMPAGNE Het onderwerp leeft in West Betuwe. De volledige oppositie steunt Jan de Geus (D66). De coalitie bestaande uit Dorpsbelangen, SGP en CDA lijkt de rijen gesloten te houden. Dinsdag 9 oktober is het debat in de commissie Bestuur en Middelen. Twee weken later volgt de gemeenteraad. Het is de opmaat naar een stevige campagne in de aanloop naar de raadsverkiezingen van West Betuwe.